വേരറ്റ ശാഖകൾ: റീത്തു പ്രസ്ഥാനവും മറന്നുപോയ മടക്കയാത്രയും; ഒരു വീക്ഷണം

“പുനരൈക്യം” എന്ന വാക്ക് മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ദുർവിനിയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ട സഭാപദങ്ങളിലൊന്നാണ്. വീടുവിട്ടുപോയവൻ തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴാണ് ‘മടക്കം’ എന്ന് പറയുന്നത്; വീട്ടിൽ ഉറച്ചുനിന്നവർ ഇറങ്ങിപ്പോയവന്റെ പിന്നാലെ ഓടേണ്ട കാര്യമില്ല. എന്നാൽ ഒരു നൂറ്റാണ്ടോളമായി ചില എഴുത്തുകാർ ഈ ലളിതമായ വ്യാകരണം തലകീഴായി മറിച്ചിരിക്കുന്നു — വീടുവിട്ടുപോയവർ തന്നെ, തങ്ങൾ വിട്ടെറിഞ്ഞ വീടിനോട് ‘പുനരൈക്യം വേണം’ എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്ന വിചിത്ര കാഴ്ചയാണ് ഇന്ന് പലയിടത്തും കാണുന്നത്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ എന്ന മാതൃസഭയും, 1930-ൽ അതിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞുപോയ റീത്തു പ്രസ്ഥാനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലും ഈ വ്യാകരണപ്പിഴവ് ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

ചരിത്രത്തിന് ഒരു കൗതുകമുണ്ട് — സ്ഥാപനങ്ങൾ എപ്പോഴും തങ്ങൾക്ക് സൗകര്യമുള്ള ഭാഗം മാത്രം ചട്ടം കൂട്ടി ചുവരിൽ തൂക്കും, ബാക്കി പൊടിപിടിച്ച അലമാരയിലേക്ക് നീക്കിവയ്ക്കും. ആ പൊടിപിടിച്ച അലമാരയിലാണ് ഈ ലേഖനത്തിന്റെ അന്വേഷണം.

പുനരൈക്യം: വാക്കിന്റെ ശരിയായ വ്യാകരണം

1930 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് മാർ ഇവാനിയോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു വിഭാഗം മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ വിട്ട് റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുമായി കൂട്ടായ്മയിൽ ചേർന്നു. ഇത് ചരിത്രസത്യമാണ്. ഇവിടെ ആരാണ് വിട്ടുപോയത്, ആരാണ് നിലനിന്നത് എന്നത് സംശയത്തിനിടയില്ലാത്ത കാര്യമാണ്: മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ അതിന്റെ അപ്പസ്തോലിക പിന്തുടർച്ചയിലും സ്ഥാപനപരമായ തുടർച്ചയിലും മുടങ്ങാതെ നിലനിന്നു; റോമുമായി ചേർന്നത് അതിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞുപോയ ഒരു വിഭാഗം മാത്രമായിരുന്നു. അതിനാൽ ‘പുനരൈക്യം’ എന്നത് ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് പിരിഞ്ഞുപോയ റീത്തു പ്രസ്ഥാനം അതിന്റെ മാതൃസഭയായ മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നതാണ് — മറിച്ചല്ല. നൂറ്റാണ്ട് നിലനിന്ന ഒരു സഭാ പാരമ്പര്യത്തെ, അതിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞുപോയ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് ‘മടങ്ങിവരാൻ’ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ചരിത്രത്തെയും വ്യാകരണത്തെയും ഒരുപോലെ അട്ടിമറിക്കലാണ്.

1930-ലെ വേർപാടും അതിന്റെ വിലയും

വേർപാട് വെറും ഒരു ദൈവശാസ്ത്ര തീരുമാനമായിരുന്നില്ല. ഓർത്തഡോക്സ് സമൂഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയിൽ ഇന്നും മായാതെ കിടക്കുന്നത്, ഒരു നൂറ്റാണ്ടോളം സ്വന്തമായി കെട്ടിപ്പടുത്ത ദേവാലയങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും സ്വത്തുക്കളും കൈവിട്ടുപോയ വേദനയാണ്. വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ പിരിഞ്ഞവർ ശൂന്യകൈകളോടെയല്ല പോയത് എന്നത് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ ചരിത്രബോധത്തിൽ ഇന്നും നീറുന്ന ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. മാതൃസഭയെ വിട്ടുപോയവർ, പോകുന്ന വഴിയിൽ വിളക്കും കിണ്ടിയും കൂടി കൊണ്ടുപോയി എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അതിശയോക്തിയാവില്ല.

“നെറ്റിപ്പട്ടം ആനയ്ക്കല്ലേ ചേരൂ” എന്നൊരു ചൊല്ലുണ്ട്. കടം വാങ്ങിയ പട്ടും പളപളപ്പും എത്ര ഭംഗിയായി അണിഞ്ഞാലും, അത് അണിഞ്ഞവന്റെ സ്വന്തം തലയെടുപ്പാവില്ല. അപ്പസ്തോലിക പിന്തുടർച്ചയുടെയും ‘പൗരാണികത്വത്തിന്റെയും’ അലങ്കാരങ്ങൾ എത്ര മോടിയോടെ അണിഞ്ഞാലും, വേരുകൾ എവിടെയായിരുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിന് ചരിത്രം ഉത്തരം പറയാതിരിക്കില്ല. ചെരേണ്ടത്തെ ചേരു

ഇന്നും തുടരുന്ന ആക്രമണം, ഇന്നും കാവൽ നിൽക്കുന്ന ദൈവം

മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ ഇന്നും ഒറ്റപ്പെട്ട ആക്രമണങ്ങളല്ല നേരിടുന്നത് — പല ദിശകളിൽ നിന്നും, പല കാലങ്ങളിലായി പിരിഞ്ഞുപോയ വിഭാഗങ്ങൾ ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് ഈ മാതൃസഭയെ വളഞ്ഞിട്ട് ആക്രമിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് പലപ്പോഴും കാണുന്നത് — സ്വത്ത് തർക്കങ്ങളിലും, കോടതി വ്യവഹാരങ്ങളിലും, പൊതുസമൂഹത്തിലെ ആഖ്യാനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ. എന്നിട്ടും ഈ സഭ നിലനിൽക്കുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ പീഡനങ്ങളും പിളർപ്പുകളും അതിജീവിച്ച ഈ സഭയുടെ തുടർച്ച യാദൃച്ഛികമല്ല — ചരിത്രത്തിലുടനീളം ഈ സഭയെ ദൈവം തന്നെ കാത്തുപോന്നിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് അതിന്റെ സ്വന്തം വിശ്വാസസമൂഹം മനസ്സിലാക്കുന്നത്.

വല്ലാത്തൊരു പുനരൈക്യവും ഇല്ലാത്തൊരു കാതോലിക്കാ സ്ഥാനവും

വല്ലാത്തൊരു പുനരൈക്യം പോലെ ഇല്ലാത്തൊരു കാതോലിക്കയും, റീത്തു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരങ്ങളുടെയും പൊയ്മുഖങ്ങളുടെയും തുറന്നുകാട്ടുന്ന ചരിത്ര ഏടാണ്. 2005-ൽ സീറോ മലങ്കര സഭയുടെ മേജർ ആർച്ച്‌ബിഷപ്പ് സിറിൽ മാർ ബസേലിയോസിനെ അനുയായികൾ “കാതോലിക്കാ” എന്ന് വിളിച്ചു തുടങ്ങിയപ്പോൾ, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ അന്തർസഭാ സമിതി തലവനായിരുന്ന (Inter-Church Relations Committee) തുമ്പമൺ ഭദ്രാസന മെത്രാപ്പോലീത്ത ഫിലിപ്പോസ് മാർ യൂസീബിയോസ് പിതാവ് ഇക്കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി റോമിന് കത്തെഴുതി — കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ കാനൻ നിയമത്തിൽ “കാതോലിക്കാ” എന്നൊരു സ്ഥാനപ്പേര് തന്നെ നിലവിലില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടൽ.

ഇതിന് മറുപടിയായി, വത്തിക്കാൻ ക്രൈസ്തവൈക്യ പൊന്തിഫിക്കൽ കൗൺസിൽ ചെയർമാൻ കർദ്ദിനാൾ വാൾട്ടർ കാസ്പർ യൂസീബിയോസ് പിതാവിന് അയച്ച കത്തിൽ, “കാതോലിക്കാ” എന്ന പദവി സിറിൽ മാർ ബസേലിയോസിന് ഔദ്യോഗികമായി നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും, “മേജർ ആർച്ച്‌ബിഷപ്പ്” എന്ന പദവി മാത്രമാണ് ഉയർത്തൽ ഉത്തരവിലും വത്തിക്കാൻ രേഖകളിലും പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നും സ്ഥിരീകരിച്ചു. കിഴക്കൻ സഭകളുടെ കാനൻ നിയമസംഹിതയിൽ “കാതോലിക്കാ” എന്ന പദം ഇല്ലെന്നും കാർദിനാൾ വ്യക്തമാക്കി.

ഈ വെളിപ്പെടുത്തലിനെത്തുടർന്ന് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ, കത്തോലിക്കാ സഭയുമായുള്ള വാർഷിക അന്താരാഷ്ട്ര ദൈവശാസ്ത്ര സംവാദ കമ്മീഷനിലെ പങ്കാളിത്തം തുടരേണ്ടതില്ലെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ സിറിൽ മാർ ബസേലിയോസ് ഇത് നിഷേധിച്ചു; “കാതോലിക്കാ” എന്നത് തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യമാണെന്നും, കർദ്ദിനാൾ കാസ്പർ വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കാതെയാണ് കത്തയച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം പരസ്യമായി പ്രതികരിച്ചു.

എല്ലാറ്റിനും റോമിലെ കൈവെയ്‌പ്പും ആഗീകാരവും ഇല്ലെങ്കിൽ പൗരോഹിത്യം പോലും സാധുവല്ല എന്ന് പഠിപ്പിച്ചവർ, പരിശുദ്ധ തോമശ്ലീഹാക്ക് പത്രോസിനെ കൂടാതെ സ്വന്തമായി നിലനിൽപ്പില്ലെന്നും (ചില പത്രോസ് പിൻഗാമികൾക്കു തോമശ്ലീഹ ഒരു പുരോഹിതൻപോലുമല്ല എന്നും) ചിലർക്ക് തോമശ്ലീഹ ഇന്ത്യയിൽ വന്നില്ല, ഒരു സഭയും സ്ഥാപിച്ചില്ല എന്നും ഘോരം ഘോരം പുലമ്പിയവർക്കൊക്കെ ഇന്ന് തോമശ്ലീഹയുടെ സിംഹസനവും വേണം പൗരോഹിത്യവും വേണം. അത് ഇപ്പൊ പോപ്പ് അനുവാദം തന്നില്ലെങ്കിലും ഞങ്ങൾ അത് അണിഞ്ഞേ നടക്കു. … മറക്കണ്ട നെറ്റിപ്പട്ടം ആനയ്ക്കു ചേരും പക്ഷെ വേറെ ആർക്കും ചേരില്ല .ചേർച്ചയേയില്ലെന്നേ. …വല്ലാത്തൊരു പാരമ്പര്യം തന്നെ അയ്യാ. ..

യഥാർത്ഥ പുനരൈക്യം: ആൽവാറീസ് മാർ യൂലിയോസ് പിതാവിന്റെ സാക്ഷ്യം

ഗോവയിലെ ഒരു റോമൻ കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതനായിരുന്ന അന്റോണിയോ ഫ്രാൻസിസ്കോ സേവ്യർ അൽവാറീസ്, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ സത്യതയിൽ ആകൃഷ്ടനായി അതിൽ ചേർന്നു. 1889 ജൂലൈ 29-ന് കല്ലൂർ പഴയ സെമിനാരിയിൽ വച്ച് ‘അൽവാറീസ് മാർ യൂലിയോസ്’ എന്ന നാമത്തിൽ അദ്ദേഹം മെത്രാനായി അഭിഷിക്തനായി. പുലിക്കോട്ടിൽ ജോസഫ് മാർ ദീവന്നാസിയോസ് രണ്ടാമനും പരുമല തിരുമേനി ഗീവർഗീസ് മാർ ഗ്രീഗോറിയോസും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മെത്രാന്മാരാണ് ഈ അഭിഷേകത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. ഗോവ, സിലോൺ, മലബാർ ഒഴികെയുള്ള ഇന്ത്യ എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരപരിധി. 1888-ൽ ബ്രഹ്മവാർ മിഷൻ സ്ഥാപിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏകദേശം അയ്യായിരത്തോളം വിശ്വാസികൾ മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയോട് ചേർന്നുനിന്നു. റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ നിന്ന് കടുത്ത സമ്മർദ്ദങ്ങൾ നേരിട്ടിട്ടും, കത്തോലിക്കാ വിഭാഗത്തിന്റെ സർവ ഭീഷണിയെയും പീഡനങ്ങളെയും അതിജീവിച്ചു ജീവിതാന്ത്യം വരെ അദ്ദേഹം തന്റെ ഓർത്തഡോക്സ് വിശ്വാസത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു — തിരികെ പോകാൻ അവസരമുണ്ടായിട്ടും അതിന് വഴങ്ങിയില്ല. ഇതാണ് യഥാർത്ഥ ബോധ്യത്തിന്റെ അടയാളം; സൗകര്യത്തിന്റെ അടയാളമല്ല.

മറന്നുപോയ ഒരു കുമ്പസാരം

മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭാ പാരമ്പര്യത്തിൽ തലമുറകളായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു സാക്ഷ്യമുണ്ട്: മാർ ഇവാനിയോസ് തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ പിൽക്കാലത്ത് പാറേട്ട് മാർ ഇവാനിയോസ് പിതാവിനോട് കുമ്പസാരം നടത്തി, മലങ്കര സഭയോട് താൻ ചെയ്ത തെറ്റുകൾ ഏറ്റുപറഞ്ഞു എന്നതാണ് ആ സാക്ഷ്യം. ഇത് ഓർത്തഡോക്സ് സഭാ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഭദ്രമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ആത്മീയ ഓർമ്മയാണ്; ഒരു പ്രാഥമിക രേഖയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട സഭാ പാരമ്പര്യമായിട്ടാണ് ഇത് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തി, തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ച് ജീവിതാന്ത്യത്തിൽ പോലും ഉള്ളിൽ നീറ്റലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന ഈ ഓർമ്മ, ചരിത്രത്തിന്റെ പൊടിപിടിച്ച അലമാരയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കേണ്ട ഒന്നാണ്.

“അമ്മയെ തള്ളിയ മക്കൾക്ക് ഒടുവിൽ അമ്മയെത്തന്നെ വേണ്ടിവരും” കുമ്പസാരം എന്നത് ഒരു നിമിഷത്തിന്റെ വൈകാരികതയല്ല — അത് ഒരു ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വഹിച്ച ഭാരത്തിന്റെ ഒടുവിലത്തെ ഇറക്കിവയ്ക്കലാണ്.

ഉപസംഹാരം: വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി

മലങ്കര സഭാ ചരിത്രം ഒരു നേർരേഖയല്ല. അതിൽ വേർപിരിയലുകളും, നഷ്ടങ്ങളും, മറന്നുപോയ കുമ്പസാരങ്ങളും, തിരികെ വരാതെ പോയവരും ഉണ്ട്. റോമിലേക്ക് പോയവർ കൊണ്ടുപോയത് കിണ്ടിയും വിളക്കും മാത്രമല്ല, ‘പുനരൈക്യം’ എന്ന വാക്ക് കൂടിയാണ് — സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടവർ, ആ വാക്കിനെ തലകുത്തി നിർത്തി, ഇപ്പോൾ വീട്ടിലുള്ളവരോട് ‘നിങ്ങൾ ഞങ്ങളിലേക്ക് വരൂ’ എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്ന അതിവിചിത്രമായ കാഴ്ചയാണ് ഒരു നൂറ്റാണ്ടായി മലയാളക്കര കാണുന്നത്. വീട് വിട്ടിറങ്ങിയവൻ, വീട്ടുകാരനെ വിളിച്ച് ഈ  തറവാട്ടിലേക്കു മടങ്ങി വരൂ എന്ന് പറയുന്നതിലെ ഹാസ്യം ആരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാത്തതാണ് ശരിക്കും അത്ഭുതം.

‘മാതൃസഭ’ എന്ന വിശേഷണം സൗകര്യം കിട്ടുമ്പോൾ മാത്രം ഓർക്കുന്നതും, ബാക്കി സമയം മറന്നുകളയുന്നതുമായ ഒരു ബന്ധുത്വമല്ല. ഒരാൾ വീടുവിട്ട് പുതിയ അലങ്കാരങ്ങളും പുതിയ പേരും പുതിയ മേൽവിലാസവും സ്വീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, പിന്നെ ജന്മം കൊടുത്ത വീടിനെ ‘പഴഞ്ചൻ’ എന്നും, സ്വയം ‘പരിഷ്കൃതം’ എന്നും വിളിക്കുന്നത് ലോകത്തെവിടെയും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ശീലമാണ് — മലങ്കരയിലും അതിന് മാറ്റമില്ല. എന്നാൽ എത്ര മോടിയുള്ള പുതിയ പേരിലും, ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിലെ അമ്മയുടെ പേര് മാറില്ല.

അതിനാൽ ഒരു സത്യം ചരിത്രത്തിലുടനീളം മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു: മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയാണ് ഈ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ വേര്; ബാക്കിയെല്ലാം അതിൽ നിന്ന് വളർന്നതോ, അതിൽ നിന്ന് മുറിഞ്ഞുപോയതോ ആയ ശാഖകൾ മാത്രമാണ്. വേരറ്റ ശാഖ എത്രകാലം പച്ചപിടിച്ചു നിന്നാലും, എത്ര പുതിയ ചട്ടിയിൽ നട്ടുവളർത്തിയാലും, അതിന്റെ ജീവൻ വേരിൽ നിന്നാണ് വന്നത് എന്ന സത്യം മാറില്ല. ‘പുനരൈക്യം’ എന്ന വാക്കിന് അർത്ഥമുണ്ടാകണമെങ്കിൽ, ആ വഴി ഒന്നേയുള്ളൂ — വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി, അതായത് മാതൃസഭയായ മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലേക്കുള്ള മടക്കയാത്ര. ബാക്കിയെല്ലാം, എത്ര മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചാലും, വെറും വാക്കുകളുടെ അഭ്യാസം മാത്രമാണ്.

തോമസ് അലക്സ്‌